Vruchtbaarheid
De vruchtbaarheid van mensen in de "Derde Wereld" is echter ook moeilijk te veranderen. Dachten ze in de jaren 50 nog dat massaal gratis voorbehoedsmiddelen verstrekken vanzelf zou werken, nu worden er allerlei campagnes en projecten om heen georganiseerd (bijvoorbeeld: krediet als er een maximum van twee kinderen is). Directe en indirecte dwang wordt daarbij niet geschuwd.

Het aantal kinderen in een gezin is niet gemakkelijk te beïnvloeden. Dat is omdat voor arme mensen kinderen van levensbelang zijn. Op het platte land betekent extra arbeidskracht extra opbrengst. Er is immers geen geld voor machines en kinderen werken al op jonge leeftijd. In de stad zijn er vele manieren van geld verdienen die bij uitstek geschikt zijn voor kinderen. Dat inkomen is een welkome, vaak noodzakelijke, aanvulling op het gezinsinkomen. De kosten van kinderen zijn lager dan de opbrengst. Kinderen bieden ook zekerheid op de oude dag. Gecombineerd met een hoge kindersterfte, zijn arme mensen wel genoodzaakt tot een groot kindertal. Het forceren van gezinsbeperking krijgt dan een extra nare bijsmaak.

Gedwongen sterilisaties

De praktijk van de bevolkingspolitiek kent een aantal grimmige kanten, waardoor veel vrouwengroepen, ook uit de "Derde Wereld" er tegen zijn. Er is met directe dwang gewerkt. Zoals in India, waar dorpen overvallen en iedereen gesteriliseerd werd. Regeringen werden in de jaren 60 door de VS onder druk gezet om bevolkingspolitiek in te voeren door middel van het vasthouden van voedselhulp. In Bangladesh werd in tijden van voedseltekorten een zak rijst gegeven voor elke sterilisatie. Dat wordt dan een beloning genoemd. Je kan het ook anders zien. Op het niet aanvaarden van de ingreep staat een straf: geen voedselhulp. Beloningen en sancties kunnen ook verstrekt worden aan de dienstverleners. Dit werkt slechte dienstverlening in de hand.

Vrouwen worden vaak onder druk gezet om langdurige voorbehoedsmiddelen te gebruiken. Informatie over gevolgen (bijvoorbeeld blijvende onvruchtbaarheid) of bijwerkingen wordt niet gegeven. De in de rijke landen afgekeurde middelen worden gedumpt in de arme landen. Bijwerkingen zijn ernstiger door ondervoeding en funest voor vrouwen, omdat ze zich niet kunnen veroorloven naar de dokter te gaan of een werkdag te missen. Daarnaast lopen ze het risico verstoten te worden door familie of echtgenoot, of haar kinderen te verliezen door hoge sterfte onder kinderen.